Select an Image

header photo

Daxili Xeberler

ایران توپلومو پروبلم‌لری و اونلارین حل یوللاری‌نین اساسلاری حاقدا آذربایجان دموکراسی طرفدارلارینین بیانیّه‌سی ‌

ایران توپلومو پروبلم‌لری و اونلارین حل یوللاری‌نین اساسلاری حاقدا

آذربایجان دموکراسی طرفدارلارینین بیانیّه‌سی

07/09/1401  

آذربایجانین بیر قروپ دموکراسی طرفدارلاری اولا‌راق اؤلکه‌نین هرطرفلی گلیشیمی اوچون آشاغیداکی مانعه‌لری و پروبلملرین حل ائدیلمه‌سینی ضروری حساب ائدیر  و بو حل ‌ائدیلمه‌‌نی  بین¬الملل استانداردلارا و  بیرلشمیش ملتلر تشکیلاتی و یونسکونون تصدیق ائتدیگی کونوانسیون  و سؤزلشمه‌لره اوجمله‌دن

انسان حقلری  و  دیل حقلری، ملّی، دینی و لینگویستیک آزینلیقلارا منسوب انسانلارین حقوقو اعلامیّه‌لرینه، مدنی-سیاسی حقوق‌، اقتصادی، سوسیال و کولتورل حقوق‌ میثاقلاری،  قادینلارا قارشی هر هانسی آیری-سئچکیلیگین آرا‌دان قالدیریلماسی میثاقی، هر هانسی عرقی آیری-سئچکیلیگین آرا‌دان قالدیریلماسی، اوشاق حقوقو، دنیا کولتورل و دوغال ارثی، تعلیم-تربیه‌ده آیری-سئچکی‌لیگه یول وئریلمه¬مه‌سی و چئوره‌نین قورونماسی میثاق و کنوانسیونلارا استنادا  ترتیب و تدوین ائدیلمه‌لی و حیاتا کئچیریلمه‌لیدیر.

1- استبداد  مسئله‌سی و اونون یئنیدن تؤره‌دیلمه‌سی 

"دموکراسی"یه  کئچمه‌نین ضرورتی، وطنداشلارین فردی و جمعی حقوق و آزادلیقلارینین قورونماسی، حقیقی آنلامدا اوچ قوّه‌‌نین آیریلیغی و مستقل‌لیگی‌نین، بیان آزادلیغی‌ و بیلگیلرین (اینفورماسیونون) سربست آخیشی‌ وآزاد سئچکی‌لرین ساغلانماسی، خلقین رفراندوم حقوقونون تانینماسی و اونون اؤلکه اداره‌سینده مشارکتی‌نین تامین ائدیلمه‌سی، هابئله محکمه‌لرین شفّافلیغی، حزبلر و سندیکالار و عمومی مئدیانین آزادلیغی‌نین تأمین ائدیلمه‌سی.

2- قادین مسئله‌سی 

الف: قادین و کیشی حقوقلاری‌نین تام برابرلیگی‌نین تأمین ائدیلمه‌سی، اونلارا قارشی تضییق، آیری-س…

Read more

باغچاباخین خاطره‌سینه

باغچاباخین خاطره‌سینه

ایلک اوشاق باغچاسی و ایلک کارلار مکتبی‌نین بانی‌سی

  25  اوکتیابر بؤیوک آذربایجان معلمی، ضیا‌لی‌سی، ایلک اوشاق باغچاسی و ایلک کارلار مکتبی‌نین بانی‌سی، عینی زاماندا ایراندا اوشاق کیتاب‌لاری‌نین ایلک مؤلفی و نشری ایله مشغول اولان جاببار باغچابانین وفاتی‌نین ایلدؤنومودور ...

میرزه جاببار عسگرزاده 1875-جی ایل مایین 10-دا بو گونکی ائرمنیستانین پایتاختی یئرئواندا آنا‌دان اولوب. آتاسی تبریزلی عسگر بننا ایروانا موهاجیرت ائتمیش. ایرواندا مئماریق و شیرنیاتچی‌لیق پئشه‌سیله مشغول اولموشور. باغچابان کؤهنه اصوللا مسجیدلرده تحصیل آلمیش،15 یاشیندا اولارکن اقتصادی چتین‌لیک‌لر اوزون‌دن مکتب‌دن چیخماق و آتاسی‌نین پئشه‌سینه اوز توتماق مجبوریتینده قالمیش‌دیر. او، گنج یاش‌لاریندا اولاردن ائوده گیزلی شکیلده قیزلارا درس اؤیردیردی و قافقاز قزئت‌لری‌نین موخبیرلرین‌دن بیری اولا‌راق موللانسرددی‌نین یوموریستیک قزئتی‌نین ساتیریک یازیچی و شاعرلرین‌دن بیری ایدی.

-1922جی ایلده ایروان‌داکی "لکلک" ژورنا‌لی‌نین رئداکتورو اولموش. آذربایجان‌لی یئرلی و مسلمان مهاجیرلرین تعقیب و قووولماسی، آجلیق، خسته‌لیک و یئرلی موناقیشه لر زامان، هابئله والیدئین‌لری‌نین اؤلومون‌دن سونرا 1920-جی ایلده وطه‌نینه یولا دوشدو. نهایت، او دؤورده تئز-تئز راست گلینن بعضی اؤلودوروجو خسته‌لیک‌لرین پنجه‌سین‌دن قورتولا‌راق آیاق بارماق‌لارینی ایتیردیک‌دن سونرا اؤلوم‌دن جانینی قورتارماق اوچون مرنده گئتمیش. مرنددکی احمدیه خالق مکتبینده آیدا 90 ریال معاشلا معلم ایشلمیش. یئنی تدریس مئتودو سایه‌سینده 1921-جی ایلده تبریز مدنیت مدیری‌نین فرمانینا اساساً او شهره گئده‌رک اورادا تدریسله مشغول اولموش. 1924-جو ایل…

Read more

«هاشم ترلا‌ن»ین خاطره‌لریندن: تبریزده «مهاجر»ایدیم، تهراندا «متجاسر»ده اولدوم

«هاشم ترلا‌ن»ین خاطره‌لریندن:
تبریزده «مهاجر»ایدیم، تهراندا «متجاسر»ده اولدوم

….. 1325نجي ايلين آذر آيی‌نين اييرمی بيری آذربايجان، او جمله‌‌‏دن تبريز اؤز آغير و چتين گونلريني ياشاييردي. سينه‌‏سيندن چيخان نفس بوغازينداكي بوغونتولارين ايچينده‌ ايتيردي. بو قوجامان شهر اؤز قارا طالعي بويو آپارديغي مبارزه‌‏لرده‌ آغ گون دئيه‌ آياغا قالخميشسا دا منحوس شاه‌لارين اسيري اولموشدو. ايندي يئنه‌ ده‌ ستارخانين بايراغي الينده‌ اولا- اولا اوره‌‏يي دؤيونور، نفسي تؤيشه‌‏ييردي؛ آمما تبريز مشروطه‌ زامانينداكي كيمي باشيني ديك توتموشدو. او سانكي دؤره‌‏سيندكي باش وئرن فيرتينالارا دوداق بوزهرك «بو منيم نه‌ اوّليم، نه‌ ده‌ آخيريمدير»، دئييردي.
تبريز عادي حالدا دئييلدي. اكثر آداملار ائولرينده‌ قاليب قاپيني دالدان باغلاميشديلار. فقط دربارين قيرينتي هديّه‌‏سي ايله‌ دولانان اوباش‌لار ال‌لرينده‌ توفنگ كوچه‌- خيابانلاردا ملي حؤكومت ايله‌ همکارليق ائدنلري اوولاييب يوخ ائديرديلر. ساعات ميدانينا طرف يولا دوشدوم. هله‌ اورا چاتماميش سول طرفده‌ يئني ساختمان عمليّاتي گئدن خرابه‌ بير يئرده‌ نئچه‌ نفرين صؤحبتيني ائشيتديم. اونلارين بيري دئييردي:
بستان‏آبادين صدري علي‏اكبر فردي‏ني ووروبلار، هله‌ اؤلمه‌‏ييب جان وئرير. من علي‏اكبر فردي‏نين آدين ائشيدن كيمي قورويوب قالديم. اونو ياخشي تانييرديم. «مهربان» حومه‌‏سي او زامانلار بوستان‏آبادا باغلي اولدوغو اوچون اونو «مهربان»دا چوخ گؤرموشدوم. ايندي اونو بوردا اوباش‌لار تانييب اؤلدورموشدولر. آرتيق يوخاري چيخيب اونون قانلي جنازه‌‏سيني گؤرمك ايسته‌‏مه‌‏ديم. چونكي هیجان مني بوروموشدو. اورادان قاييديب گؤي مسجيدين كوچه‌‏سيندن کؤهنه بازارا گيرديم. ياشاديغيم مسافرخانا بو ب…

Read more

«بالاش آذراوغلو»نون خاطره‌لریندن

«بالاش آذراوغلو»نون خاطره‌لریندن

«بالاش آذراوغلو»نون خاطره‌لریندن؛ اللی ایل آیریلیقدان سونرا وطنه دؤندوم

…. 1325نجی ایلین آذر آیی‌نین ایگیرمیسی هاوا قارالان کیمی، شهرين کنار محله‌لرینده گولله سس‌لری ائشیدیلمگه باشلادی. بو گولله‌لرین چوخو آدام‌لاری واهیمه‌یه سالماق اوچون هاوایا آتیلان گولله‌لر ایدی. یولوم ستارخان کوچه‌سيندن ایدی. يولدا «فریدون ابراهیمی»یه راست گلدیم، گؤروشدوک. چوخ پرت ایدی، هارا گئتدیگینی سوروشدوم. مرکزی کمیته‌نی گؤستردی.
من ائوه چاتاندا آتامین حیط قاپیسی آغزیندا نگران دایاندیغینی گؤردوم. مسئله آیدین ایدی، بیر طرفدن ده گولله سس‌لری چوخالیردی. آتام منی قورخوتماماق اوچون تمکینینی پوزمادان آستادان: «اوشاق‌لار، «علی توده»، «عاشیق حسین جوان» بیر ده «يعقوب دایی» سنین دالينجا گلمیشدیلر، آنجاق سنی گؤزله‌مگه واخت‌لاری اولمادیغی اوچون دئدیلر کی بیز گئتدیک دمیر یولو واغزالينا، ائوه گلن کیمی او دا گلسین اورا. هامی جولفایا گئدیر…» من بیر سؤز دئمه‌دیم، چونکی آرتیق گئج ایدی، هم ده واغزال طرفدن داها چوخ گولله سس‌لری ائشیدیلیردی. آتام يئنه تمكین‌له: «گل ایجری، گؤره‌ک نه اولور. آللاه کریم‌دیر. گئجه‌نین خئيريندن گوندوزون شری یاخشی‌دیر» – دئدی.
ائویمیزده هامی نگران، هم ده ناراحات ایدی. ائوده اولان کتابلاريمي و ال یازمالاریمی آتام کؤمور تورباسینا ییغيب آپاریب آنباردا کؤمور‌لرین ایچینده گیزلتدی. آتام آنباردان گئج گلدی، آنجاق هئچکس بونون فرقينه وارمادان دينمز – دانیشماز، یاشلی آدام‌لار کیمی، خالچانین اوستونده اوتوروب، هره اؤز عالمينه دالمیشدی. من ایشین آخیرینا قدر اداره‌ده قالدیغیم اوچون اؤزوم – اؤزومو دانلاییردیم. بیر قدر تئز ايشدن چیخسایدیم، من ده یا «على توده» ایله، …

Read more

اوستاد غلام حسین فرنود ایندی آرامیزدا دئییلدیر.

هر کس استعدادی قدر بو آخار چایدان اؤزونو دؤیوزدوروردو

اوستاد غلام حسین فرنود ایندی آرامیزدا دئییلدیر.

آذربایجان خالق یازیچیسی، اجتماعی خادیم، تواضعکار اینسان و علم خادیمی غلام حسین فرنودون اؤلوم خبری بیزی دریندن کدرلندیریب، سارسیتدی.

غلام حسین فرنودون یاخینلاریندان‌ بیری اونون باره‌سینده بئله سؤیلمیش‌دیر: "غلام حسین فرنود ایران و آذربایجانی‌نین مدنیتی‌نین چیچکلندیگی دؤورونده یوکسلدی. او، صمد بهرنگی، غلام حسین سایدی و ... کیمی ضیا‌لی و سیاسی-اجتماعی خادیم‌لر نسلینه منسوب اولموش‌دور. اونلار کیمی اؤز یئرلی و میللی مدنیتینی اینکیشاف ائتدیرمک، هابئله اونو باشقا مدنیت دونیاسینا تانیت‌دیرماق اوچون گئجه-گوندوز یورولما‌دان چالیشمیش‌دیر. فرنود نسلی‌نین ضیا‌لی‌لاری ائله بیر خصوصیت‌لره مالیکدی‌لر کی، تأسفله اونلاردان سونرا آذربایجان تاریخینده هئچ واخت تکرار اولمامیش‌دیر. اونلار اؤز دوشونجه و اینام‌لاری‌نین تبلیغینده آچیق و جسارتلی اولموش‌لار و بو دا اونلارین خصوصی اؤزللیک‌لری اولا‌راق بو نسلی باشقا نسیللردن فرقلندیریر. دئمک اولار کی، فرنود بو ضیا‌لی‌لار مکتبی‌نین قورویوجوسو و داوامچی‌سی ایدی.  

گؤزل دوشونجه و باخیش اونا ائله بیر دونیاگؤروشو ارمغان ائتمیش‌دیر کی، اطرافیندا اولان حقیقت‌لرین هرچند آجی دا اولسا بیان ائتمه‌سینی بیر هدف کیمی قارشییا مقصد قویموش‌دور. یعنی اطرافین‌داکی اینسان‌لاری گؤروندوک‌لری دئییل، اولدوق‌لاری کیمی قبول ائدیب بیان ائتمه‌سی اونون بو دونیاگؤروشوندن دوغوردو. بو اوزدن ده فرنودو تانییان‌لار اونون بو دونیاگروشوندن دوغان “ائستئتیکا” و ائستئتیکا شوناسلیق ائله بیر کاتئقوریا‌ اولاراق اونون بوتون ووجودونا هوپموش‌دور. حتی، دوستلارینا نسبت بو اینسانلیق و مل…

Read more

یئنی میلاد ایلی مبارک اولسون

یئنی میلاد ایلی مبارک اولسون

۲۰۱٩- جو ایل دئکابر آیی‌نین  ۷-ده شنبه گونو آذربایجان رئسپوبلیکاسیندا قئیدیاتدا اولان ایرانلی مهاجیرلر جمعیتی‌نین قادینلار تشکیلاتی‌نین واسطه‌سیله (۲۰۲۰-جی) یئنی ایلین گلیشی مناسیبتی ایله جمعیتین قرارگاهیندا مراسیم کئچیریلدی. بو تدبیرده بیر سیرا آذربایجان دئموکرات فیرقه‌سی عضو و طرفدارلاری، هابئله قوناقلار اشتراک ائدیردیلر. بو مراسیمده خصوصی ایله جهانگیر و رافیق جهانگیروف(آذربایجانین مشهور بستکاری جهانگیر جهانگیروفون نوه‌لری) قارداشلاری دا اشتراک ائدیردیلر.

ایلک نؤوبه‌ده ایرانلی مهاجیرلر جمعیتی‌نین صدری فیریدون ابراهیمی یولداش مراسیم اشتراکچی‌لارینی تبریک ائتدی. سونرا او، اختصارلا تدبیر ایشتیراکچی‌لارینا جمعیتین بیر ایل عرضینده گؤردوگو فعالیتی ایضاح ائتمکله یاناشی، قارشیدان گلن یئنی ایلین هر کس اوچون شن و  اوغورو ایل اولماسینی آرزولادی.

سونرا آذربایجان دئموکرات فیرقه‌سی‌نین صدری دؤکتور عادیله چئرنیک بلند مراسیم اشتراکچی‌لارینی ۲۰۲۰-جی یئنی ایل مناسیبتیله تبریک ائدیب و دئدی: -اومید ائدیرم یئنی ایل بوتون دونیا، خصوصی ایله ایران خالقلارینا صلح، آزادلیق و امین-آمان‌لیق ایلی اولسون. بو یئنی ایلده ائله بیر شرایط یارانسین کی، دونیانین هر بیر یئریندن بوتون وطن‌سئور مهاجیرلر وطنه قاییدیب و آزاد-دئموکراتیک شرایطیده یاشایا بیلسین‌لر.

ایرانلی مهاجیرلر جمعیتی‌نین قادین‌لار تشکیلاتی‌نین صدری پوهن مؤمونات خانیم ییغینجاق اشتراکچیلارینی ساملایا‌راق، اونلاری یئنی ایل مناسیبتی ایله تبریک ائدیب و جمعیتین مادی- معنوی فعالیتینده امگی اولان هر کسه اؤز تشکورونو  بیلدیردی.

مراسیم اشتراکچیلاری‌نین آراسیندان بیر نئچه نفر ده چیخیش ائده‌رک، ییغینجاقدا اشترا…

Read more

یئنه فضولی ایله باشباشا

      یئنه فضولی ایله باشباشا
        سوسن نواده رضی

فضولی:
گریبان اولدی رسوالیق الی‌له چاک، دامن هم
منه رسوالیغیم‌دا دوست‌لار طعن ائتدی، دشمن هم
ره عشق ایچره جان قیلدیم گرفتار بلا، تن هم
بو یئتمزمی‌کی بیـــر درد آرتیریرسان دردیمه سن هم؟!

رضی:
بو دونیانین داشین بیر تورلو باشدان آتمادین، من هم
نه عهدینده، نه قوولوندا وفا سن ائتمه‌دین، من هم
محبت یول‌لارین چیزدین، ولی سن گئتمه‌دین من هم
اوساندیردین! بو لذت ذؤوقونه سن یئتمه‌دین، من هم

فضولی:
اگر توتسام غمیم ائل‌دن نهـــان، صبر و قراریم یوخ
وگر شرح غم پنهانیم ائتسم، غمـگساریم یوخ
اسیـــر بند زندانم، الیم‌ده اختیاریم یوخ
بو یئتمزمی‌کی بیر درد آرتیریرسان دردیمه سن هم؟

رضی:
اورکده درد درد اوسته گلیب آوار اولار اما
یاشام باشدان باشا غم اوستونه غملر قالار اما
سئویلمک نشئه‌سی جان اوستونه جانلار جالار، اما
اوساندیردین! بو لذت ذؤوقونه سن یئتمه‌دین، من هم

فضولی:
اولوب دور اشک خوناب‌ایله گلگـــون چهـرۀ زردیم
یانیب دیر آتش هجرانه جان دردپـروردیم
جفای چرخ کـــج رفتار الین‌دن وار میـــن دردیم
بو یئتمـــزمی‌کی بیر درد آرتیریرسان دردیمه سن هم؟

رضی:
آپارما آبریسین اشکین، ساخین بی اعتبار ائتمه
اگر هجرانا یوخدور طاقتین، عشقین یولون گئتمه
تیکاندان واردیسا قورخون، گوله بولبول کیمی‌اؤتمه
اوساندیردین! بو لذت ذؤوقونه سن یئتمه‌دین، من هم

فضولی:
گهی شـوق وصال و گه بلای هجـــرایله زارم
اؤزوم هم بیلمـــه زم دردیم نه دیر، من نئجه بیمارم؟
غم عشق ایچـــره بیر درمانی یوخ درده گرفتـــارم
بو یئتمـــزمی‌کی بیر درد آرتیریرسان دردیمه سن هم؟

رضی:
وصال ایچره ایلاهی نغمه‌لر جاندان قوشار انسان
چکنده فرغتین دردی…

Read more

اوستاد کریم مشروطه‌چی(سؤنمز) عزیزلندی

اوستاد کریم مشروطه‌چی(سؤنمز) عزیزلندی

گؤرکملی آذربایجان شاعری اوستاد کریم مشروطه‌چی(سؤنمز) آبان آیی‌نین ۱۰نجی گونو تبریز ادبی- مدنی جمعیتی طرفیندن عزیزلندی.
«گونش خانیم امانی»‌نین آپاریجیلیغی ایله کئچیریلن بو موسیقیلی و سؤزلو تدبیر «ائل بیلیمی» موسسه‌سی‌ طرفیندن و «ائوده آل» سایتی‌نین امکداشلیغی ایله قورولموش و تدبیرده بیر چوخ تانینمیش آذربایجان شاعر، یازیچی و اجتماعی مدنی شخصیتلری اشتراک ائتمیشدیر.
اوستاد سؤنمزین حیات و یارادیجیلیغی و اجتماعی مدنی شخصیتی حقینده مجلیس اشتراکچیلاریندان دکتر حریری، رحیم رئیس‌نیا، علیرضا صرافی، محمدعلی نقابی و دکتر شربیانلو چیخیش ائتمیش و آذربایجان شاعرلریندن «محمدعلی نهاوندی(مغان)»، «حسن مجیدزاده(ساوالان)»، «عزیزپور» و «حاجی هریزلی» اؤز شعرلرینی اوخوموشدولار.
تهراندان جناب «دکتر حسین صدیق دوزگون» طرفیندن مجلیسه گؤندریلن تبریک یازیسی «ائل بیلیمی» موسسه‌سی‌نین قادین‌لار قولونون مسئولو «سوسن خانیم نواده رضی» واسطه‌سیله اوخونموش و جناب «علی مرادی» طرفیندن اوستاد سؤنمزه مخصوص حاضیرلانمیش تیزر ده گؤستریلمیشدیر.
مراسیمده «ائل بیلیمی» موسسه‌سی، «موسسه‌نین قادین‌لار قولو»، «خانم اسلامی» و «جناب نخجوانی» طرفیندن اوستاد سؤنمزه خصوصی هدیه‌لر تقدیم ائدیلمیشدیر.
بو مراسیمده اوستاد سؤنمزین شخصی کیتابخاناسی، بوتون الیازمالاری، ادبی مدنی شخصیتلرله قارشیلیقلی مکتوبلاشما سندلری و آرشیوینده اولان باشقا سندلرین «ائل بیلیمی» موسسه‌سینه باغیشلانماسی اعلان ائدیلدی.
تدبیرده واختیله رحمتلیک «حسن آذربایجان»ین یاراتدیغی موسیقی گروهونون و کیچیک یاشلی خواننده «امیر رضا خداوردی پور»(آلتای)ین ایفالاری مجلیس اشتراکچیلاری طرفیندن طنطنه ایله قارشیلاندی

Read more

اؤتن گونلرین قوجا قارتالی گنجعلی صباحی‌نین حیات و یارادیجیلیغینا دایر

اؤتن گونلرین قوجا قارتالی

گنجعلی صباحی‌نین حیات و یارادیجیلیغینا دایر

ائلدار موغانلی

معاصر گونئی آذربایجان ادبیاتی‌نین نثر قولو، قوجامان یازیچیمیز گنجعلی صباحی‌نین آدی‌لا باغلی‌دیر. آذربایجان دیلی و ادبیاتی اوزره آکادئمیک تحصیل صاحبی، دیل و ادبیاتین اینجه‌لیک‌لرینی و بدیعی خصوصیت‌لرینی دریندن بیلن، دوغما خالقی‌نین معنوی عالمینی یاخشی تانییان، جمعیتین داخیلینده‌کی قایدا- قانونلاری، اجتماعی و سیاسی مبارزه‌ده‌ اؤیره‌نن قوجامان ادیب، اؤز دؤورو شرایطینی گؤستر‌ن پارلاق نثر اثرلری‌نین یارادیجیسی اولموشدور. بو اثرلر، اجتماعی قورولوشون گئرچکلیک‌لری‌نین شفاف بیر بدیعی گوزگوسو اولماقلا برابر، اجتماعی طلباتین جاوابی کیمی، ادیبین صنعت یؤنونو قاباریق شکیلده نمایش ائتدیره بیلمیشدیر.

ائنیش- یوخوشلو حیات
آنادان اولماسی‌نین یوز دؤرد ایل‌لیگینی قارشیلادیغیمیز استاد گنجعلی صباحی، ۱۲۸۵- ینجی گونش ایلی‌نین بهمن آییندا، “مرند” شهری‌نین یاخینلیغیندا “قانلی داغ” اته‌یینده یئرلشن “میاب” کندینده دونیایا گؤز آچمیشدیر. آتاسی یونس کیشی، مینلر آذربایجانلی کیمی‌یوخسوللوغدان، آجلیقدان و اجتماعی فلاکتدن جان قورتارماق اوچون، آرازین او تایینا کؤچمک مجبوریتینده قالمیشدیر.
یئددی یاشیندا هله اوشاق ایکن دوغما یوردو “میاب” کندینی ترک ائدیب، آرازین اوتایینا گئده‌ن گنجعلی، نهایت ۴۰ یاشیندا ایکن، ساچلارینا قار یاغمیش، حیاتین ائنیش- یوخوشلاریندان کئچمیش، شیرینلی-آجیلیقدان دویونجا دادمیش، ایستی سویوقلارینی سووودوقدان سونرا، آرزوسوندا اولدوغو دوغما یوردا، آنا وطنه دوغروگئری دؤنور.
۱۳۲۴‌- ینجی ایلده باش وئرمیش ۲۱ آذر انقلابی، دوغروداندا آذربایجانین سیماسینی دییشمیشدی. مستبد دؤولت یئرینه، دموکراتیک بیر ر…

Read more

ار آغاجی اونا باش ایدی «فریدون ابراهیمی»‌نین عزیز خاطره‌سینه

ائلیار پولاد

دار آغاجی اونا باش ایدی
«فریدون ابراهیمی»‌نین عزیز خاطره‌سینه

باهارین سون آیی‌نین ایلک گونو تبریزین‌هاوالاری ایسینسه‌ده، زندان زئرزمی‌ده یئرلشدییی اوچون هله بندین دووارلاری قیش سویوغوندان آییلمامیشدی. ائنی اوچ، اوزونو دؤرد متر اولان یئر کهنه ادیاللا اؤرتولموشدو. دوارلاری کیر باسمیش، اَیری-اویری بللی اولمایان جیزیقلار دووارا عیبجر گؤرکم وئرمیشدی. تاواندا ال‌چاتماز هوندورلوکده بالاجا بیر ایشیق لامپی اؤلَزییردی. بندین قاپیسی‌لا اوز‌به‌اوز دوواریندا تاواندان بیر قاریش بویو آشاغی بالاجا بیر دمیر داراقلی پنجره‌ واردی. گونش باتان چاغدا اورادان ساری قیرمیزی قات ایشیق ایچری دوشر. بو آز چکردی. محبوسلارین بورادا یگانه سئوینج و فرح واختی ائله گونشین باتان چاغی او نئچه دقیقه اولاردی. گونش سونرا زندانین اوجا دووارلاری آراسیندا گیزله‌نرک غم-غصه‌نی بنده یئنی‌دن قایتاریردی. بندین نملی و سویوق‌هاواسی اورادا اوتوران دوستاقلاری بوزوشمه‌یه وادار ائتمیشدی. هرکس اؤز خیال عالمینه دالاراق، دیزلرینی قوجاقلاییب بللی اولمایان گله‌جه‌یی دوشونوردولر.
ملی حکومت دؤورونده دادستان وظیفه‌سینده چالیشان زامان بوش واختلارینی بو دوستاق‌خانادا کئچیرردی. رضا شاه دؤورونون دوستاقلارینین پرونده‌لرینی اوخویوب گناهسیزلاری بوراخمیشدی. یئنه دوستاقخانایا گلدی. اوخوماغا پرونده قالمامیشدی. بندلری دولاشماغا باشلادی. دوستاقلارلا حال-احوال توتدو. وضعیتلرین اؤیرندی. شکایتلرین دینله‌دی. گرفتارچیلیقلارین ائشیتدی. سالونون کونجونده یئرلشن بند، عؤمورلوک جزا آلمیشلارا مخصوص ایدی. قاپینین آچیلماسینی ایسته‌دی. ایچری گیردیلر. بند ایشیقسیز و اورک سیخیجی شراییطده اولدوغوندان داریخدی. اطرافا گؤز گزدیردی. گؤزلری قارانلیغا…

Read more

فرهاد سوسدو آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق …!

فرهاد سوسدو
آیریلیق، آیریلیق، آمان آیریلیق …!

«فارس» خبر آژانسی‌نین یایدیغی خبره استنادا، آذربایجانین تانینمیش شاعری و یادداشتلاردا قالان «آیریلیق» ماهنیسی‌نین موللیفی رجب ابراهیمی(فرهاد) اوزون مدت خسته‌لیکدن سونرا بهمن آیی‌نین ۲۰نجی گونو اردبیل شهرینده ابدی‌لیک سوسموشدور.
رجب ابراهیمی(فرهاد) ۱۳۱۴نجی ایلین آبان آییندا اردبیل ولایتی‌نین یورتچو ناحیه‌سینده کورعباسلو کندینده دونیایا گؤز آچمیش، عؤمرونون اوزون ایللرینی تهراندا، سون ایللر ایسه اردبیلده یاشامیشدیر. فرهادا بؤیوک شؤهرت گتیرن اونون «آیریلیق» عنوانلی شعری اولموشدور. بو شعر ۱۳۳۵نجی ایل یارانیب و گؤرکملی آذربایجان بسته‌کاری اوستاد علی سلیمی‌بو شعرین اوستونده ماهنی بستله‌میشدیر. ماهنینی ایلک دفعه تبریز رادیوسوندا «وارتوش» خانیم، سونرالار ایسه رشید بهبودف، یعقوب ظروفچی، باریش مانچو، امیل ساین، لطفیار ایمانوف، داریوش، گوگوش، منصور، جم کاراجا، کورای آوجی، ماحسون قیرمیزی گول و بیر چوخ خواننده‌لر ایفا ائتمیشدیر. «آیریلیق» ماهنیسینا دونیا شؤهرتی قازاندیران رشید بهبودوفون ایفاسی اولموشدور.
رجب ابراهیمی(فرهاد)ین ادبی یارادیجیلیغی داها آرتیق آنا دیلینده اولموشدور. اونون شعرلرینین بیر حصه‌سینی احتوا ائدن «آیریلیق» عنوانلی شعر مجموعه‌سی ۱۳۸۸نجی ایل «یعقوب بهادر» طرفیندن ساهمانلانیب و «سعید موغانلی»‌نین تشبثی ایله «پینار» انتشاراتی واسطه‌سیله ۲۰۰۰ نوسخه‌ده یاییلمیشدیر.
«
ایشیق»- آذربایجان ادبیات و اینجه صنعت سایتی اونودولماز آذربایجان شاعری و اجتماعی شخصیتی رجب ابراهیمی(فرهاد)ین آغیر ایتگیسینی آذربایجان خالقینا، ادبی- مدنی جمعیتیمیزه، شاعرین حؤرمتلی عائله‌سی و تانیشلارینا تسلیت دئییر و اوستادین اونودولماز خاطره‌سینی عزیزله‌ییر.

Read more

بوتون تشکیلاتچیلارا و ایشتیراکچیلارا ابراهیمیلر نسلینین تشکورونو بیلدیریرم

بوتون تشکیلاتچیلارا و ایشتیراکچیلارا

ابراهیمیلر نسلینین تشکورونو بیلدیریرم

نویابرین ٢٤- ده ساعت ١٢- ٠٠- دا بین الخلق مطبوعات مرکزینین ده­یرمی زالی فریدون­سئورلرین اختیارینا وئریله‌ جک. تدبیره اوچ گون قالسا دا ایندیدن اوغورونو، فعالیتیمیزین تکمیللشمه‌ سینه، یئنی چالارلارلا زنگینلشمه ­سینه یؤنه‌­لن تأثیر امکا‌لارینی گؤرور، ان اساسی فریدون ابراهیمی سیماسیندا تاریخی شخصیتلریمیزین او تایلی، بو تایلی وطنیمیزین ساکینلرینه داها یاخیندان تانیدیلماسی، نسیللره تبلیغی اوچون باشلادیغیمیز ایشلرین یئنی، کیفیت مرحله‌­سینه قدم قویاجاغینا  اینانیریق. بئله نتیجه­یه اؤنجه‌­دن گلمه­‌یه یوبیلئی تشکیلاتچیلارینین - آذربایجان دمکرات فرقه‌ سی مرکزی کمیته‌ سی و "ایرانلی مهاجرلر جمعیتی" اجتماعی بیرلی­گینین سون ایکی آیدا حاضرلیق چرچیوه‌­سینده نظرده توتولان بوتون تدبیرلری یوکسک سویه‌­ده یکونلاشدیرما‌لاری اساسلار وئریر.

بئله کی، منصفلر هیئتی آذربایجانین شهر و بؤلگه‌­لریندن، آوروپا اؤلکه‌ لریندن، ایراندان بین الخالق مسابقه‌­یه گؤندریلن یازیلاری اوخویا‌راق ان یاخشیلاری معینلشدیریب، آذربایجان علملر آکادمیاسینین ریاست هیئتینین قراری ایله فریدون ابراهیمینین ایکی کیتابی نشر اولونوب، "آذربایجان" روزنامه‌سینین، "مهاجیر" قزئتینین یوبیلئی سایلاری ایشیق اوزو گؤروب، اشتراکچیلارا دعوت نامه‌لر گؤندریلیب، دؤش نیشانی، تقویم و قلم حاضیرلانیب. تدبیرده معروضه و چیخیش ائده‌جک عالیملرین، تحقیقاتلارین دا آدلاری معلومدور.

بؤیوک هجملی ایشلرین قیسا مدتده کیفیتله ایجراسی عینی زاماندا فریدون ابراهیمی شخصیتینین اونودولمادیغینین تصدیقیدیر. بو منیم اوچون سون ‌سوز سئوینج، غرور منبعیدیر. آتام انوشیروان ابراهیمی قارداشینین عز…

Read more

تبریز شهرینده «عاشیق حسن اسکندری»نین کیتاب مراسیمی‌کئچیریلدی

تبریز شهرینده «عاشیق حسن اسکندری»نین کیتاب مراسیمی‌کئچیریلدی

مرداد آیی‌نین ۱۹نجی گونو ائل عاشیقی «عاشیق حسن اسکندری»نین یئنی نشر ائدیلمیش «خاطیره‌لر، داستان‌لار، شعرلر» باشلیقلی کیتابی‌نین تانیتدیرما تدبیری کئچیریلدی.
تبریز شهرینده کئچیریلن بو شعرلی- موسیقیلی تدبیرده عاشیق حسن اسکندری‌نین عائله‌ عضولری، یاخین دوست- تانیشلاری اشتراک ائتمیشلر. دؤرد ساعاتلیق بو تدبیرده عاشیق موسیقیسی ایفالاری ایله برابر عاشیق حسن‌ین کیتابی حاقیندا رای‌لر سؤیلنمیش و مجلیسده حاضیر اولان شاعرلر طرفیندن شعرلر اوخونموشدور.
مراسیمین آپاریجیسی «حسن کافی» تدبیری عاشیق حسن اسکندری‌نین نوه‌سی آپاریجی «صنم خانیم»ین دانیشیغی ایله آچمیشدیر. صنم خانیم عاشیق حسن‌ین منظوم بیوگرافیاسینی مجلیس اشتراکچیلارینا چاتدیرمیشدیر. سونرا عاشیق حسن‌ین یاخین یولداشلاریندان اولان تانینمیش آذربایجان صنعتکاری «عاشیق اشرف حسین‌پور» عاشیق حسین جوان‌ین ایکی ماهنیسینی اوخوماقلا مجلیس اشتراکچیلاری‌نین بؤیوک آلقیشلاری و رغبتینی قازانمیشدیر. عاشیق اشرف‌دن علاوه «عاشیق منسوم» و «نبی اسکندری» چیخیش ائتمیشلر و آذربایجانین تانینمیش عاشیق صنعتی تدقیقاتچیسی «دوقتور محمد عبادی(آلیشیق)» آذربایجان عاشیق صنعتی و عاشیق حسن اسکندری‌نین عاشیق صنعتیمیزین انکشافینداکی رولو حاقیندا دانیشمیشدیر.
سسی ‌ایله، سازی ‌ایله وطنیمیزین توی- دویون‌لرینی بزه‌ین، آذربایجان خالقی‌نین معنوی گوزه‌للیک‌‌لرینی دونیا خالق‌لارینا چاتدیران عاشیق «حسن اسکندری»نین کیتابی حاقیندا تبریز ادبی محیطی‌نین تانینمیش شخصیتلریندن «حسن انداچه» اؤز ملاحظه‌لرینی سؤیله‌میش، سونرا آذربایجانین تانینمیش شاعر و اجتماعی شخصیتی «ناصر داوران» مجلیس اشتراکچیلارینا اؤز شعرلریندن اوخومو…

Read more

بیر من قالدیم، بیر ده تاریم ...

1343/خیابانی مدرسه سی نین ایکینجی کلاسی (عکس: بهروز دولت آبادی نین آرشیویندن)

معلم لیک خاطره لری

بیر من قالدیم، بیر ده تاریم ...

بهروز دولت آبادی (چای اوغلو)

١٣١٧- جی ایلین مهر آیی نین ٩-دا تبریزین : چای قیراغی» محله سینده آنادان اولدوم. چوخ سایلی بیر عائله ده، ١٣اوشاق، من دوققوزونجو اوشاق ایدیم. ایندی بو چوخ سایلی عائله دن بیر من قالمیشام، بیر ده کیچیک باجیم. او زامان عمومی یوخسوللوق وار ایدی. آز- چوخ ایل ده بیر یول تازا باشماق گئییردیک؛ اودا بایرام گونلری. البته بایرام آخشامی پیلوودا یئییردیک. او گون لر هئچ یادیمدان چیخماز دئییرلر آدام یاشا دولدوقجا، خاطره لری ده جوانلاشیر. منیم یادداشیم ائله اوشاقلیقدان یاخشی اولوبدور. ایندی ده کی ٨٠ یاشیم وار او گون لر بوتون جزئیاتی لا یادیمدادیر، لاپ او طیاره لر کی ایکینجی دونیا محاربه سینده باشیمیزین اوستوندن اوچوردولار ائله بیل گوزومون قاباغیندادی.

بیرینجی کلاسی ملی حوکومت دورونده اوخودوم. درس لری آنا دیلینده اوخویوردوق. مدرسه میزین آدی «منیژه مدرسه سی» ایدی. ایندی ده بیرینجی کلاس کارنامه م قالیر. تاپا بیلسم سیزه گورسه درم. سحرلر دوعامیز بو ایدی. بیزی یوخدان یارادان تانریمیز سن بیزه لوطفون له عنایت ائله... ایکینجی کلاسین باشلانیشیندا دا صابرین شعرین اوخویوردوق: پاییز اولوب اسدی سویوق کولکلر/ سولدو داغدا، چمن ده گول چیچک لر/ قوشلار اوچوب دسته- دسته گئدیرلر/ ایستی یئره کوچوب قیشلاق ائدیرلر. سونرا «همام» مدرسه سینه گئتدیم. دبیرستانی دا «منصور» دا اوخودوم. بو منصور مدرسه سینده مرحوم «غلامحسین ساعدی» ده اوخویوردو. من دوققوزو قورتاراندان سونرا داها یوخسوللوق دان تحصیلیمه ادامه وئره بیلمه دیم. گئتدییم پیمانی معلم اولدوم. دی…

Read more

«سحر خیاوی»نین «… و قادین دانیشیر»

«سحر خیاوی»نین «… و قادین دانیشیر»

شعر توپلوسوندان فئمینیستی اوخونوش
سارای محمدرضایی

سحر خانیمی‌چوخلو سانال دونیاسیندا ادبی قروپلاردان تانییرام؛ ظنیمجه ائله بئله نقد، مباحثه فضا‌لاریندا انسان‌لارین ایشین و کارکتئرین تانیماق اولار. سحر خانیم اورتا یاشلی بیر قادین شاعر اولاراق همشه دوشونجه و فیکیرده جزملیک‌دن اوزاق گزن بیریسی اولوب؛ اونونچون ده گنج‌لرله چوخلو دوست سایاغی داورانیب و کؤهنه فضالاردان اوزاقلاشیب؛ همشه اؤیرنمه‌یه جان آتماق اونون کاراکتئرینده ان آلقیشلی نوقطه‌دی. بونونلا بئله سحر خانیمین ایلک شعر توپلوسونا فئمینیستی باخیشلا، هئچ اولماسا قادین مرکزلی دوشونجه ایله اوخونوش‌لا و باخیش‌لا توخوناجاغام.
فئمینیستی نقدده چوخلو بیزیم قایناغیمیز آمریکالی ادبیات تنقیدچیسی«الاین شوالترShowalter Elaine »‌دیر، ایلک اودور کی علمی‌بیر باخیش‌لا، قادین ادبیاتینی، تاریخسل دؤورلرینی آچیقلاییب و قادین یازیسی و ادبیاتین اورتایا قویوب. البت فیرانسالی فیلسوف و ادبیات تنقیدچیسی «هلن سیکسو Helene Cixous»، بولغارلی رومان یازاری و ادبیات تنقیدچیسی «ژولیا کریستووا Julia Kristeva» و باشقالاری دا، اؤزه‌ل قادین دیلینی، ادبیاتینی دوشونوبلر؛ آنجاق قادین یازی‌لارینی آراشدیراندا چوخلو «شوالتر»ه ال قویماق اولار. البت «شوالتر»ده نقده معروض قالیب سون ایللرده؛ آنجاق بونونلا بئله «شوالتر»دن فایدالانماق چوخلو یارارلی‌دیر.
«شوالتر» قادین ادبیاتینی اوچ دؤوردن عبارت بیلیر:
ایلک دؤور؛ زنانه یا قادینسل ادبیات‌دیر. بو دؤورده قادین یازیچییا اوخوجو اولاراق ائرککسل دوشونجه و ادبیاتینا معروض قالیب، او ادبیاتی داواملاییر.
ایکینجی دؤور؛ یعنی فئمینیستی و انتقادی دؤورده، قادین چوخلو مصرفچی‌دیر؛ یعنی هله…

Read more

٢١آذر نئهضتینیندن سونرا- ۱۹۴۵-۱۹۴۶- جی ایللرده

٢١آذر نئهضتینیندن سونرا- ۱۹۴۵-۱۹۴۶- جی ایللرده

قوروجولوق ایلینده‌

عصرلردن بری اؤز ملی آزادلیغی اوغروندا مبارزه آپاران آذربایجان خلقی اؤز ایستک و آرزوسونا نائل اولموش‌دو. آذربایجان خلقی شاهلیق اصول – اداره ‌سینه، داخلی و خارجی مورتعجیلره غالب گلیب، اؤلکه‌ ده اؤز ملی حاکمیتین باشیندا آذربایجانین گؤرکملی اوغلو و آذربایجان دمکرات پارتییاسینین رهبری سید جعفر پیشه وری دورموشدو.

آذربایجان خلقینین ایستکلی اوغلو اؤلکه‌ نی اقتصادی چتینلیکلردن، خلقی کئچمیشین کؤللییندن، ساوادسیزلیغیندان کئچمیشین عذاب- اذیتلریندن خلاص ائتمک اوچون اؤز اوزرینه بؤیوک ایشلر گؤتوردو.

آذربایجان خلقینین گؤرکملی اوغلو- پیشه وری یولداش، آذر نئهضتیندن سونراکی مراجعتلرینده خلقی بیرلییه پارتییانین اطرافیندا سیخ بیرلشمه ‌یه چاغیریردی.

آذربایجان خلقینین انکشافی اوچون، خلقین ملی حقوقونو تعمین ائتمک اوچون پارتییا علیندن گلنی ائدیردی. پارتییانین شعارلاریندان بیرینده:

۱- فعله ‌لره سکیز ساعتلیق ایش گونو، تورپاقسیز کندلیلره تورپاقلارین پایلانماسی.

۲- قادینلارا آزادلیق، قادین آزادلیغی، حقوق برابرلیگی، ساوادسیزلیغین بوتون اؤلکه‌ ده لغو ائدیلمه‌ سی شعارلاری اؤلکه‌نین هر طرفینه یاییلیردی.

بو شعارلارلا علاقدار خلقین ائتیمادینی قازانمیش پارتییانین سسینه سس وئره‌ن آذربایجانین قهرمان اوغوللاری اؤلکه‌ نین هر طرفینده اؤز سسلرینی اوجالتماغا باشلادیلار.

بو قوروجولوق ایلینده آذربایجانین بوتون کندلرینده اولدوغو کیمی بیزیم ده یاخین، اوزاق کندلریمیزده بؤیوک ایشلر گؤرولمه ‌یه باشلانمیشدی. ۲۱ آذر نئهضتی غلبه چالان واخت کندلریمیز ده اقتصادی انکشاف جهتدن ایرانین ان گئریده قالمیش کندلری ایله بیر سیرادا دورورموش آذر…

Read more

دونیا سندن کیم‌لر کئچدی «ادبیات سئونلر گروهو»

دونیا سندن کیم‌لر کئچدی
»ادبیات سئونلر گروهو«

تاسسوفله‌لرله عزیز دوستوموز آذربایجان خالقینین موباریز اوغلو یازیچی، مترجم اوستاد ولی رحیم‌زاده بیزدن آیریلدی.
ولی رحیم‌زاده ۱۳۱۰نجو ایلده اهرده موباریز بیر عاییله‌ده دونیایا گؤز آچدی. اوستادین گنج یاش‌لاری آذربایجان خالقینین طالعینده پارلاق بیر اولدوز کیمی‌پارلایان ۲۱ آذر نهضتی ایله اوست اوسته دوشدو. ۱۶ یاشیندان بو نهضته قوشولدو و بو سببدن ۱۳۲۵نجی ایلدن ۱۳۲۷نجی ایله قده‌ر خرم آبادین بدرآبادینا سورگون ائدیلیر.
اوستاد ولی رحیم زاده بوتون عؤمرونو یورولمادان اوز خالقینین سعادتی اوغروندا صرف ائلدی. ۱۳۴۹نجی ایلدن وطندن کؤچمک مجبوریتینده قالدی. ۲۴ ایل غوربتده یاشایان ولی رحیم‌زاده ۱۳۷۴نجی ایلده وطنه قاییدیر و ادبی مدنی ایشلرله مشغول اولور.
خالقیمیزین سئویملی اوغلوندان بیزه یادیگار قالان اثرلر:
چاپ اولموش‌لار:
۱- ایکی جیلدلیک آذربایجان عاشیق‌لاری وائل شاعیرلری – اهلیمان آخوندوفون اثرینین کؤچورمه‌سی- نشر دنیای نو – ۱۳۹۰
چاپا حاضیرلانانلار:
۱- شیخ محمد خیابانی‌نین تاریخی رومانی – عباس پناهی ماکوئی‌نین اثرینین فاسجایا ترجومه‌سی
۲- ستارخان ۳ جیلدلیک تاریخی رومانی – عباس پناهی ماکویی‌نین اثرینین فارسجایا ترجومه‌سی
۳- اؤلولر- جلیل محمدقلی‌زادنین اثرینین فارسجایا ترجومه‌سی
۴- آتالار سؤزی- ابولقاسم حسین‌زاده‌نین اثرینین فارسجایا ترجومه‌سی
۵- تاریخ تئاتر تبریز- الهام رحیملی‌نین اثرینین فارسجایا ترجومه‌سی
۶- بایاتی‌لار توپلوسو
۷- سال‌های بیم و امید (یادمانده‌های تبعید) – خاطرات شخصی
ادبیات سئونلر گروهو بو آجی ایتگینی رحیم‌زاده عاییله‌لرینه، اوستادین یولداشلارینا، قلمداشلارینا، قوهوم -اقرباسی خصوصی ایله حیات یولداشی مهری خانیما …

Read more

صفرخان اؤلمزدیر!

صفرخان اؤلمزدیر!

 ائلدار موغانلی
(۱۹ آبان – صفرخانین اؤلومونون ایل دؤنومو)

آذربایجان خالقی آزی یوز ایلدن بری، عموم ایران خالقلاری‌نین ملی- دموکراتیک مبارزه‌لرینده اؤن‌سیراسیندا دؤیوشن خالقلاردان اولوب. ایستر مشروطه حرکاتی، ایسترسه ده اوندان سونرا ایران سویه‌سینده گئدن آزادلیق حرکاتی‌نین باش لؤوحه‌سینی، آذربایجان و اونون یئنیلمز اراده‌لی خالقی یازمیشدیر. مشروطه‌نهضتی، شیخ محمد خیابانی حرکاتی، ایکینجی دونیا ساواشی‌نین آخیرلاریندا ایرانین شمال غرب و غرب منطقه‌لرینده باش وئره‌ن آزادلیق حرکاتلاری، بهمن انقلابی و سایر حرکاتلاردا، آذربایجان خالقی‌نین مثل‌سیز و تاریخده قالار رولو اولموشدور. بو بؤیوک و شانلی خالقین مبارزه تاریخی ده، اونون ایگید و فداکار اوغول و قیزلاری‌نین پارلاق‌سیمالاریلا ایشیقلانمیشدیر. حیدر خان عمو اوغلو، شیخ محمد خیابانی، ستارخان، باقرخان، دکتر ارانی، و یوزلرجه باشقا فداکار، یئنیلمز و سارسیلماز اراده‌لی اینسانلار بو جرگه ده یئر دوتانلارداندیرلار.
معاصر ایران خالقلاری‌نین مبارزه تاریخینده آدی محبس‌لری تیتره‌دن، جلادلارین و قولدورلارین اوره‌یینه ولوله سالان و شرفله ۳۲ ایل‌دن آرتیق عؤمرونو انسانی ایده‌آللاری و خالقی‌نین آزادلیغی اوغروندا صرف ائدن صفرخان، ایستر آذربایجان خالقی‌نین، ایسترسه ده ایران خالقلاری‌نین فخری حساب ائدیلیر. اونون تکجه وطنیمیزده دئییل، بلکه بوتون دونیادا بشریتین سعادتی و انسانی  آماللاری اوغروندا عؤمرونو مبارزه‌یه حصر ائدن اینسانلار‌سیراسیندا یئری واردیر. خالقیمیز، وطنیمیز بئله بیر یئنیلمز، دؤزوملو، جسارتلی و مبارز انسانین شرفلی خاطیره‌سینی عزیز ساخلایاراق، اونونلا همیشه‌لیک فخر ائده‌جکدیر.
صفر قهرمانیان (صفرخان) گونش ایلی ۱۳۰۰ده، …

Read more

ایرانلی مهاجرلر جمعیتی

آذربایجان رسپوبلیکاسینین پرزیدنتی

الهام علی یف جنابلارینا

 

محترم جناب پرزیدنت

اروپا اولمپیا کمیته سینین ٤١- جی باش آسامبلیاسینین مستقل آذربایجان رسپوبلیکاسینین پایتاختی باکی شهرینده ١ اروپا اویونلارینین کچیریلمه سی باره ده قرارینین قبولوندان ٢ ایل ٦ آی ئوتور. کمیته سچیمینیائدرکن رگیونون لیدر دولتی سایلان آذربایجانین صورتلی انکشافینی، ثابت دولت اولماسینی، دنیا بیلیینده کی موقعینی، چوخسایلی بین الخلق یاریشلاری یوکسک سویه ده کئچیرمه تجربه سینی، ادمانچیلاریمیزین دقت چکن اوغورلارینی و دیگر مثبت جهتلری اساس گوتوروب.

ئولکه داخلینده مینلرله کیلومتر مسافه قط ائدن، هر بولگه ده یوکسک احوال روحیه ایله قارشیلانان معشل ایندی پایتاختادیر. لاکین ایندیدن دئیه بیله ریک کی، اودلار یوردو بشر تاریخینه محتشم حادثه کیمی یازیلاجاق بین الخلق ایدمان تدبیرینه تام حاضیردیر. امینلییمیز شرقده دمکراتیانین بشیگی ساییلان، ئوزونون بشری کیفیتلری ایله سچیلن ئولکه یه سیزین کیمی دونیه وی ایمیجه مالیک سیاستچینین، دولت خادیمینین رهبرلیک ائتمه سیندن، آذربایجانیبن بیرینجی خانیمی، یونسکونون خوش مراملی صفیری مهربان خانم علی یوانین صدری اولدوغو تشکیلات کمیته سینین ئوهده سینه دوشن وظیفه لری واختیندا و نمونه وی شکیلده یرینه یتیرمه سیندن قایناقلانیر.

اروپا اویونلاری خلقین، رسپوبلیکانین تکجه بیر قطه نین دئیل، بوتون دنیانین قارشیسیندا ایمته هاندیر. قیسا مدت ارضینده باش وئرنلر اونون داواملی پروسه سه چوریلمه سینین تمیناتچیسی اولمالیدیر. آذربایجانین مالیک اولدوغو پوتنسیال، ئولکه یه هر گون مینلرله ایدمانچینین، معدیا تمثیلچیسینین، مسافرین تشریف گتیرمه سی، هر بیرینین راحاتلیغی و فعالیتی ایچون یارادیلان هر طرفل…

Read more

یولداش واله قلی زاده

یولداش واله قلی زاده

آذربایجان دموکرات فرقه سینین یئنی صدرین بیوقرافیاسی

یولداش واله قلی زاده رضا اوغلو 21 اردیهشت 1317 (10 مای 1938) تاریخینده اردبیل شهرینین «خوروزلو» کتدینده اکینچی بیر عایله ده آنادان اولوب.

اونون آتاسی رضا قلی زاده حضی اوغلو 1290- جی (1911) ایلینده اردبیلین «آق ایمام» کندیدنده اکینچی عایله سینده آنادان اولموشدور. او، جاوانلیغیندا یاخین قوهوم لاری ایله باکی یا گدیب و 1317- جی (1938) ایله قدر باکی نین «ایچری شهر» محلله سینده یاشاییب و نفت صنایع سینده فعله ایشله ییب. همین ایلده رضا قلی زاده عایله سی ایله بیر یرده باشقا ایرانلیلار کیمی ئوز ئولکه سینه ایرانا قایتمالی اولوب، یئنیدن اردبیل ماحال یندا مسکون لاشیبلار.       25-1324 جی ایللرده (46-1945)، ایراندا اینقلابی حرکت لر گوجله ننده، رضا قلی زاده آذربایجان دمکرات فرقه سی سیرالارینا قبول اولوندو. بوتون قوه سینی و امکانلارینی انقلابی مبارزه یه حصر اتمیشدیر

یولداش واله قلی زاده ائله همان آز یاشیندان آتاسینین یولو ایله آددیم آتدی و «هامارکند» ماحالینین تشکیلات صدری صفربابا بندی ایله تشکیلاتی ایشلرده امکداشلیغا باشلادی. او، اردبیل ماحالینین کسگین شاختاسیندا، صفربابانین سیفاریشی ایله فرقه فدائی لرینی مختلف ایستیقامت لرده مشایعت اتمیش و آتلاری کنده قایتاریردی. بونا گوره ده همیشه صفربابا طرفیندن آلقیشلانیردی. 1325 -جی ایلین آذر آیندا(دکابر 1946)، 21 آذر حرکاتی داخلی و خارجی ارتجاعی قوه لرینین بیرگه امکداشلیغی نتیجه سینده تاپدالاندی. شاه اوردوسونون ضابتلری قلی زاده لرین کنده کی ائوینه هجوم اتدیلر. اونلار واله ین آتاسینی توتوب نامعلوم ایستیقامته گوندردیلر و ائولرینی ویران اتدیلر، آناسی و باجیلارینی یاخین …

Read more

عارف صفا

مبارز شاعر عارف صفانین وفاتینین ایل دونومو عرفه سینده

سونوجو یادگاری «آزادلیق» 

اونون ئوتن ایلین سنتیابریندا ٨٥ یاشینی قید ائدجه ییک. لاکن طالعین آمانسیز کولکلری مارتین ٢- ده هارف صفانی دا سیرالاریمیزدان آپاردی. بیزه ائله گلیر کی، مبارز و نغمه کار شاعر ینه سیرالاریمیزدادیر. هر تدبیریمیزین داها  جانلی و ماراقلی کیچمه سی ایچون سوز بوخچاسینی آچیر، اورادان تپ- تزه دورلریندن چیخاریب خیردالاییر، کونوللریمیزی اوخشاییر. بیز موضویا وفاتینین ایلی عرفه سیسنده قاییداجاغیق. اما ائله بیلیریک کی، ١٩٢٩- جو ایلده آشقاباددا آنادان اولان، سید عظیم شیروانینین آنا طرفدن نتیجه سی، « ٢١آذر» انقلابینین شاهدی، گنجلر تشکیلاتینین فعالیتینده ایشتیراک ایدن، دایم سمیمیتی، فرقه میزه قلبأ باغلیلیغی ایله سیچیلن، بو محبتی پوئزیاسیندا، هم چینین شخصی داورانیشیندا ایانی گوسترن عارف صفامیزا قالان بیر بورجوموزلا دا ئودمه لییک. تقدیم ایده جییمیز «آزادلیق» شعری «سحو ایدرم بلکه ده» و «قزللر و گوزللر»، سید عظیم شیروانینین نوسی سعادت خانیمین «آغلی- قارالی گونلری» کتابلاری معلفینین زنگین یارادیجیلیغینین آپاریجی خطینین نمونه لریندندیر. س.ز ویرمیشدیک درج ایده جییک، روحو شاد اولسون!

آذربایجان دمکرات فرقه سی

 

آزادلیق

بو آزادلیق ندیرکی

اونا باغلانمیشیق بیز؟

اونا قوووشماق ایچون

یانیب داغلانمیشیق بیز.

بو یولدا گنج لییمیز

یاشا دولدو، قوجالدی،

ینه آزادلیق عشقی

کنلوموزده اوجالدی.

بو آزادلیق ندیرکی،

انسان اونون یولوندا

زندانلارا آتیلیر،

اسیرتک سورگون اولوب

ظولمتلره قاتیلیر؟

بو آزادلیق ندیرکی،

سینهمیزه حک اولوب،

کوکسوموزده چیرپینان

ایکینجی اوره ک اولوب؟

بو عشقی، بو سئوگینی

حانسی میارلا اولچک؟

بو سودادان …

Read more

ظریفین کرری ایله جنوره گوروشونه دایر

ظریفین کرری ایله جنوره گوروشونه دایر

دئیه سن خوروزون قویروغو گورونور

سیر دئیل کی، «ولایت فقیه» رژیمینین حاکمیتده عمرونون اوزانماسینا سبب اولن عامللردن بیری ده ئولکه ده آنتی آمریکا احوال- روحیه سینین ایللر بویو فعالیتینین اساس دستی- خطی کیمی نمایش ایتدیرمه سیدیر. «قیرمیزی شیطان» آدلاندیریلان س س ری سیاسی آرنادان سیلیندیکدن سونرا «بویوک شیطان» (آب ش) دیمک اولار هر گون کوتلوی نیفرین شعارلارین باش هده فیدیر هر ایکی دولت خارج و داخل ایچون ائله موقه نمایش ایتدیریرلر کی، سانکی باریشیق کورپولری ابدی یاندیریلیب. ینی، بو ئولکه لرین رهبرلرینین بیر آرایا گلمه سینی کیمسه گورمیه جک. ایران جعماتی ایسه آب ش- ین و متفقلرین هر زمان گوزله نیله بیلن تجاوزلرینی دف ایتمه یه حاضر اولمالیدیر.

سن دئمه، بو هیچ ده بئله دییلمیش. بو یاخینلاردا جنوره ده خوروزون بیر داها قویروغو گورونوب. اورادا نووه مذاکره سی اسناسیندا یارانان فاصله ده ایرانین خارجی ایشلر ناضری جواد زریف آب ش دولت کاتبی جون کری ایله گزینتییه چیخارکأ گورونتو فوتولنته آلینیب. اونلار نه دانیشیبلار، ندن دانیشیبلار – عارف انسان ایچون بونو خیردالاماغا احتیاج یوخدور. ایندی هر ایکی دولتین قارشیلیقلی سیاستینده ائله مرحله دیر کی، داها هر شئیین گیزلینده ساخلانماسینین دورو آرخادا قالیب. دوغرودور، تدبیر١+٥ چرچیوه سینده کیچیریلیب. هیچ شبهه سیز، هر ایکی شخصین سمیمی گزینتی سی ئوز دولتلرینین رهبرلرینین معلوماتی و رازیلیغی اولمادان غیری- ممکون ایدی. بئله اجتماعی گرگینلیین آرادان قالدیریلماسینا خدمت ایدن تدبیرلر ده اولجه دن معینلشدیریلیب. ایراندا ٢١ ملت وکیلی زریف حاققیندا ایستینتاق باشلادیلماسی ایچون امضا توپلاییب. کرینین ایسه گوروشو ئولکه سینده ائپیزودی…

Read more

اعتراض

کوهستانداکی شکر زاوودو ایشچیلرینین اعتراض آکسیاسی

ایرانین حاکم دایره لری ئولکه ده تام امین آمانلیق اولدوغونو، بوتون زومره لرین آنلاشما شرایطینده یاشادیقلارینی دفه لرله بیان ایتسه لرده مختلف گوشه لردن گلن خبرلر هیچ ده بونون بئله اولمادیغینی گوسترمکده دیر. متبر منبه لر بیلدیریرلر کی، جنوبی خوراسان ایالتینین کوهستان شهرینده کی شکر زاوودونون ایشچیلری امک حوقوقلارینین پوزولماسینا، آیلارلا مواجیبلرینی آلا بیلمه دیکلرینه گوره اعتراض آکسیاسی کیچیریبلر. آکسیادا ٢٨٠ نفر ایشچی اشتراک ایدیب. بو انسانلارین ٨ آیدیر کی، معاشلارینین ویریلمه سی یوبادیلیر. بئله دئسک، صاحبکارلاردان الی اوزولن انسانلارین اومیدی مبارزه یولونا قالیب. اونلارین ایسه هله لیک یالان ودلرله یولا سالیرلار.

معلوماتا گوره، زاوود ٢٠١٤- جو ایلین اوکتیابریندا باغلانیب. سبب خام مالین قیتلیغی گوستریلیر. ٥٣ یاشلی بو موسسه فعالیتینی دایاندیرسا دا بو سیویل یوللا یکونلاشدیریلماییب. ٨ آی مدتینده ئودنمه ین امک حاققلارینین دا طالعینی نامعلوم گونه ساخلاییب.